ท ะ เ ล บุ ญ

181 ​คนฟังธรรม​ ๓ ​ประ​เภท

ปัญหา
​คนที่​ไปฟังเทศน์​ ​ฟังธรรม​อยู่​ตามวัด​เป็น​ประจำ​นั้น​ ​มีกี่ประ​เภท​ ​อะ​ไรบ้าง​ ?


พุทธดำ​รัสตอบ​


“.....​ดูก่อนภิกษุ​ทั้ง​หลาย​ ​บุคคล​ ๓ ​จำ​พวกนี้มีปรากฏ​อยู่​ใน​โลก​.... ​คือ​ ​บุคคลมีปัญญาคว่ำ​ ๑ ​บุคคลมีปัญญา​เช่น​กับ​ตัก​ ๑ ​บุคคลมีปัญญากว้างขวาง​ ๑....
“.....​บุคคลมีปัญญาคว่ำ​ ​เป็น​ไฉน​ ​บุคคลบางคน​ใน​โลกนี้​ ​หมั่นไปวัดเพื่อฟังธรรม​ใน​สำ​นักของภิกษุ​เสมอ​ ​ภิกษุย่อมแสดงธรรมอันงาม​ใน​เบื้องต้น​ ​งาม​ใน​ท่ามกลาง​ ​งาม​ใน​ที่สุด​ ​ประกาศพรหมจรรย์พร้อม​ทั้ง​อรรถ​ทั้ง​พยัญชนะบริสุทธิ์​ ​บริบูรณ์​ ​สิ้นเชิงแก่​เขา​ ​เขา​นั่งบนอาสนะ​นั้น​ ​จำ​เบื้องต้น​ ​ท่ามกลางที่สุดของกถา​นั้น​ไม่​ได้​ ​เปรียบเหมือนหม้อคว่ำ​ ​ถึง​จะ​เอาน้ำ​รดลงที่หม้อ​นั้น​ย่อมราดไปหาขัง​อยู่​ไม่​..... ​นี้​เรียกว่าบุคคลมีปัญญาคว่ำ


“.....​บุคคลมีปัญญา​เช่น​กับ​ตัก​เป็น​ไฉน​ ​บุคคลบางคน​ใน​โลกนี้​ ​หมั่นไปวัดเพื่อฟังธรรม​ใน​สำ​นักของภิกษุ​เสมอ​ ​ภิกษุย่อมแสดงธรรม​..... ​แก่​เขา​ ​เขา​นั่งบนอาสนะ​นั้น​ ​จำ​เบื้องต้น​ ​ครั้นลุก​จาก​อาสนะ​นั้น​แล้ว​ ​ก็งจำ​เบื้องต้น​ ​ท่ามกลางที่สุดของกถา​นั้น​ไม่​ได้​ ​เปรียบเหมือนบนตักของบุรุษมีของเคี้ยวนานาชนิด​ ​คือ​ ​งา​ ​ข้าวสาร​ ​ขนมต้ม​ ​พุทรา​ ​เกลื่อนกลาด​ ​เขา​ลุก​จาก​อาสนะ​นั้น​ ​พึ่งทำ​เรี่ยราด​เพราะ​เผลอสติ​..... ​ที่​เรียกว่า​ ​บุคคลมีปัญญา​เหมือนตัก


“.....​บุคคลมีปัญญากว้างขวาง​เป็น​ไฉน​ ​บุคคลบางคน​ใน​โลกนี้​ ​หมั่นไปวัดเพื่อฟังธรรม​ใน​สำ​นักของภิกษุ​เสมอ​ ​ภิกษุย่อมแสดงธรรม​..... ​แก่​เขา​ ​เขา​นั่งบนอาสนะ​นั้น​ ​จำ​เบื้องต้น​ ​ท่ามกลางที่สุดของกถา​นั้น​ได้​
แม้ลุก​จาก​อาสนะ​นั้น​แล้ว​ ​ก็จำ​เบื้องต้น​ ​ท่ามกลางที่สุดของกถา​นั้น​ได้​
เปรียบเหมือนหม้อหงาย​ ​เอาน้ำ​เท​ใส่​ไป​ใน​หม้อ​นั้น​ ​ย่อมขัง​อยู่​ ​หา​ไหลไป​ไม่​... ​นี้​เรียกว่า​ ​บุคคลมีปัญญากว้างขวาง​......”



อวกุชชิตาสูตร​ ​ติ​. ​อํ​. (๔๖๙)
ตบ​. ๒๐ : ๑๖๔-๑๖๕ ​ตท​. ๒๐ : ๑๔๗-๑๔๘
ตอ​. G.S. I : ๑๑๒-๑๑๓